Deze week is er in de serie "Het taboe van de dood doorbroken" aandacht voor kinderen en de dood. Rouwverwerking brengt emoties zoals verdriet, boosheid en onmacht met zich mee. Een van de manieren die daarbij kan helpen zijn EigenWijsjes, kaartjes die kunnen vertellen van alles dat soms moeilijk te verwoorden valt. Banger Sisters had een interview met Lo van Beers, mede-bedenker van de kaartjes en eigenaar van "Eigenwaarde Counselling".
Kun je iets over jezelf vertellen?
Ik ben Lo van Beers (1959), getrouwd, moeder van twee volwassen kinderen en ik woon in Amsterdam. In 2003 heb ik samen met Brigitte Westerkamp de coachingkaartjes EigenWijsjes ontwikkeld. Het grappige is dat ik toen nog niet wist dat ik zelf coach zou worden. Ik ben opgeleid op het gebied van EFT, stervensbegeleiding en coaching & counselling met als specialisaties verlieskunde en eigenwaarde. Ik heb 3 jaar als zorgvrijwilligster in een hospice gewerkt en nabestaanden begeleid door middel van nazorggesprekken. Het was een hele bijzondere en mooie tijd, waarin ik heel veel geleerd heb over anderen, maar ook veel over mijzelf.
Wat heeft "Eigenwaarde Counselling" te bieden?
Mijn praktijk richt zicht zich op eigenwaarde coaching en verlies counselling. Ik help mensen met een emotionele schoonmaak; het opruimen van onverwerkte emoties en overtuigingen. Ik werk vanuit mijn intuïtie en maak gebruik van verschillende methodieken. EFT is een tool die ik graag gebruik, omdat het een eenvoudige techniek is om van emotionele blokkades, spanning en angsten af te komen. Het bestaat uit emotionele acupressuur, waarbij meridiaanpunten licht kloppend worden behandeld. Je kunt het ook makkelijk zelf leren en toepassen. Ook bijvoorbeeld astrologie kan ingezet worden. Je horoscoop geeft mij eventuele achtergrondinformatie voor de hulpvraag.
Wat is de link tussen eigenwaarde en verlies?
Verlies is als je iets los moet laten waar je veel waarde aan hechtte. Als we niet weten hoe we kunnen loslaten, ervaren we vooral gemis, verdriet en pijn. Er zijn meerdere vormen van verlies, bijvoorbeeld: als je kind de deur uitgaat, als je verandert van baan of bij verlies van je gezondheid. Rouwen is een normale reactie op verlies. Het is een proces van loslaten van mensen, van verwachtingen en idealen. Er is niet alleen rouw om het verleden en wat was, maar ook rouw naar een verloren toekomst. Ook kan er door verlies (verborgen) oud zeer naar boven komen. Alles moet dan opnieuw een eigen plek krijgen. Als je gevoel van eigenwaarde verbonden was met dat wat je verloren bent, dan kan de klap extra hard aankomen. Ik geloof dat wat er ook gebeurt in je leven, je alles aankunt als je eigenwaarde sterk is. Niet dat het je verschoont van moeilijke situaties, maar het stelt je in staat om daarvan te herstellen; als een soort duikelaartje dat altijd weer in het midden terecht komt en zijn evenwicht hervindt.
Wat is jouw persoonlijke ervaring met verlies en rouw?
Mijn eerste bewuste kennismaking met de dood was rond mijn 8e levensjaar toen mijn oma overleed. Ik zag mijn vader huilen, maar er werd verder niet over gepraat. Ik zag en voelde iets gebeuren waarvan ik als het ware geen ondertiteling meekreeg. Dat moment vond ik heel beangstigend. Toen ik een jaar of 10 was zat ik op judo. Ik had er net een vriendinnetje gekregen, maar toen kwam ze niet meer. Ze was door een vrachtwagen overreden. Ik heb dat nooit aan mijn ouders of iemand anders verteld. Ik was zo verdrietig en bang, en wist niet naar wie ik toe moest met mijn verhaal. Als kind was ik enorm bang voor de dood. Later heb ik geleerd om er anders mee om te gaan en kon ik mijzelf die ondertiteling geven. Ik heb voor mijn beide ouders gezorgd. Mijn vader stierf aan longkanker toen ik 20 was en mijn moeder toen ik 45 was. Mijn moeder was dement en mijn zussen en ik deden al een paar jaar de mantelzorg. Op het laatst herkende zij mij niet meer. Het was een aparte ervaring, ze was er (fysiek) wel maar geestelijk niet. Op het eind heeft zij nog een kort ziektebed gehad. Ik merkte dat ik me op mijn gemak voelde bij stervenden, omdat zij geen masker meer op hebben. Je hebt dan een heel puur contact. Dit vond ik ook heel fijn toen ik in het hospice werkte. Anderen vonden het vaak "knap" dat ik in het hospice werkte, maar voor mij was het gewoon iets dat ik goed kon. Zo bundelen we allemaal onze kwaliteiten.
Wat is van belang bij rouwverwerking?
Als kind, maar ook in mijn latere leven, merkte ik dat volwassenen "raar" kunnen reageren op de dood. Dan zwijgen ze of gaan ze er omheen draaien. Ik vond het altijd maar vreemd en vond het vaker nog veel pijnlijker dan de waarheid. Het is belangrijk voor kinderen én voor volwassenen dat ze verdriet een plek kunnen geven. Acceptatie is heel belangrijk, maar ook afscheid nemen. Ik wil met name ouders bereiken; als zij op een gezonde manier rouwen, geeft dat een ook goed voorbeeld voor hun kinderen. Het gaat om acceptatie van de dingen zoals ze zijn, zonder er al teveel nadruk aan te geven. Door het te benoemen leert een kind dat het uiten van gevoelens veilig is. Als je zelf uitstraalt dat het oké is, verwerken kinderen het ook makkelijker. EigenWijsjes kunnen daarbij ondersteunend zijn. De kaartjes worden gevormd door een afbeelding met een simpele tekst daarbij, bijvoorbeeld: "Ik mag verdrietig zijn". Soms kun je er geen woorden aan geven of weet je niet precies waarom het zo voelt. Het is er gewoon en het is fijn en veilig dat het er gewoon mag zijn.
Kun je iets vertellen over de EigenWijsjes?
Het zijn coachingkaartjes voor kinderen "van 6 tot 106". Ze zijn een soort bouwstenen die je een kind kunt meegeven. Met die bouwstenen bouwen ze hun eigen unieke leven, dat voor iedereen weer verschillend is. Ze kunnen uitnodigen tot een gesprek aan de hand van een bepaalde situatie, maar ook los daarvan in het algemeen een steuntje in de rug geven. De afbeeldingen en de korte, krachtige zinnen vormen een aanzet tot positief denken, een beter zelfbeeld, vergroten van bewustzijn en versterken van zelfvertrouwen. Voor volwassenen raakt het ook diepere lagen en is het meer de ervaring contact te maken met je innerlijke kind. Oorspronkelijk zijn de kaartjes voor thuis bedoeld, maar inmiddels worden ze ook enthousiast gebruikt door leerkrachten in het basisonderwijs, remedial teachers en kindertherapeuten.
Hoe worden de EigenWijsjes gebruikt?
Je kunt EigenWijsjes gebruiken aan de hand van een bepaalde situatie en daar zelf een kaartje bij zoeken. Ook kun je (samen) een kaartje trekken en dit als motto voor de dag of week gebruiken. Zo kun je dat op maandagochtend doen om de week te beginnen of iedere ochtend een nieuw kaartje trekken. Het kaartje leg je ergens zichtbaar neer, zodat je het telkens tegenkomt en je aan je motto herinnerd wordt. Je kunt het ook 's avonds voor het slapen gaan doen en het kaartje onder je kussen leggen. Er zijn talloze mogelijkheden. Op scholen kunnen de EigenWijsjes bijvoorbeeld gebruikt worden in het kringgesprek, om onderwerpen bespreekbaar te maken of als steuntje in de rug als het leren wat minder gaat. Zelf gebruik ik ze bij coachingsgesprekken; meestal op het eind, maar soms ook als een gesprek even "vast" komt te zitten en om er een ander licht op te kunnen werpen. Mijn ervaring is dat er dan vaak ongemerkt de meest verrassend mooie dingen naar boven komen.
Hoe zijn de EigenWijsjes ontstaan?
Samen met Brigitte was ik gewend om Engelenkaarten te trekken. Onze dochters van destijds allebei 7 jaar wilden natuurlijk ook kaartjes trekken, maar hoe leg je aan een kind begrippen als harmonie en integriteit uit? Als ik het probeerde liep mijn kind al na drie zinnen verveeld weg. Het frustreerde me enorm, want ik had wel degelijk het gevoel dat ik iets belangrijks te vertellen had. Tijdens weer zo'n moment met Brigitte riep ik uit: "Waarom zijn er ook geen kaartjes voor kinderen!?". We keken elkaar aan en zeiden toen in koor: "Dan maken we ze zelf". Zo is het dan allemaal gekomen. Het maken van de kaartjes was een helend proces. Ik dacht dat ik ze voor mijn dochter maakte, zij was mijn inspiratiebron, maar uiteindelijk was het ook voor mezelf. De EigenWijsjes zijn gebaseerd op eigen ervaring en wat ik als kind nodig had. Ook werd ik geïnspireerd door een uitspraak van Jung: "Ik ben liever een heel mens, dan een goed mens". Bewustwording, gezonde eigenwaarde en acceptatie van jezelf en de situatie zoals die is zijn de sleutels tot heelwording. Ik hoop dat ik met de EigenWijsjes een bijdrage daaraan heb kunnen leveren.
EigenWijsjes zijn een uitgave van Dubbelzes Uitgeverij en verkrijgbaar in de boekhandel, New Age-winkels en cadeaushops (ISBN 90 807593-1-7). De prijs bedraagt 9,98 euro.
Eva Krap
Nancy Walburg
