Jürgen Marcus is de artiestennaam van de Duitse zanger Jürgen Beumer (6 juni 1948). Zijn hits stammen uit de jaren ’70 en behoren tot het genre ‘Schlagermusik’. Hij deed een aantal malen mee aan het Eurovisie Songfestival, maar behaalde daar niet zijn grootste successen. De artiest staat ook heden ten dage nog op de planken. Eind vorig jaar vierde hij zijn vijfenveertigjarig jubileum, ter ere waarvan een cd-single en –album werden uitgebracht.
De term ‘Schlager’ betekent letterlijk ‘successtuk’ en duidt op Duitstalige volksmuziek die we in Nederland kennen als ‘levensliederen’. Typerend voor dit genre zijn de simpele, pakkende ritmes en melodieën in een opbouw van coupletten met refreinen. Onderwerpen die ermee worden bezongen bevinden zich vooral op het gebied van lief en leed. Het woord wordt ook wel vergeleken met het Engelstalige ‘hit’. Dit heeft echter in de muziekindustrie de meer algemene betekenis van succesvolle nummers die hoog scoren in de zogenaamde ‘hitlijsten’. Vrijwel ieder land heeft wel zo’n overzicht van op dat moment meest verkochte nummers.
De wortels van de Schlagermusik voeren terug naar folklore en volksliedjes in combinatie met ‘salonmuziek’. Dit was een muziekvorm aan het begin van de vorige eeuw zoals die vooral in horecagelegenheden gespeeld werd. In sjiekere gelegenheden werd het ten gehore gebracht door een klein orkest dat ‘strijkje’ werd genoemd. In koffiehuizen en cafés betrof het meestal een enkele pianist. Vaak ging het om nummers waarop gedanst kon worden door de bezoekers van de gelegenheid. Onder het bewind van Hitler werd de volksmuziek verboden en kwam er na de Tweede Wereldoorlog een nieuwe stroming op gang. Het werd populaire muziek in variaties van sentimentele ballades tot pakkende meezingers. Wat ze met elkaar gemeen hadden waren de teksten, die in alle gevallen gingen over de liefde, relaties en gevoelens.
Schlagers zoals die ook nu nog vertolkt worden ontstonden in de jaren ’50 en bereikten in de jaren ’60 hun hoogtepunt. Ze werden in die tijd gezongen door befaamde artiesten zoals Freddy Quinn, Peter Alexander, Heino en Roy Black. Een van de meest beroemde ballades in de Schlagermusik was ‘Du’ van Peter Maffay, dat in 1970 in de hitlijsten stond en wereldwijd bekend werd. Uit deze periode dateren ook de Schlagerfestivals die jaarlijks werden georganiseerd en een songfestival waren voor dit specifieke muziekgenre. Halverwege de jaren ’70 nam de populariteit van Schlagers af, om pas tegen de eeuwwisseling weer in alle hevigheid op te bloeien. De muziek raakte ‘in’ bij gerenommeerde clubs en naast nieuwe nummers ging het vooral om coverversies van oud materiaal. Sinds 2006 wordt in de sfeer van de vroegere tijd in Hamburg een festival gehouden, dat vooral wordt gekenmerkt door ‘kitsch & camp’. Beide begrippen zijn verwant aan onder meer opzichtigheid en theatraal gedrag en worden in de film-, theater- en muziekwereld gebruikt om stijlen aan te geven.
Jürgen Marcus beleefde zijn hoogtijdagen in de beginjaren ’70. Hij was opgeleid tot monteur en begon hobbymatig deel te nemen aan bandjes in zijn geboortestad Herne. Na een aantal op festivals behaalde successen en een vertolking in de Duitse productie van de musical ‘Hair’, werd hij in 1970 onder de hoede genomen door producent Jack White. Dit is in werkelijkheid de Duitser Horst Nussbaum die aanvankelijk professioneel voetballer was en onder meer speelde voor PSV. Nadien kwam hij als diskjockey en zanger terecht in de muziekwereld, waar hij optrad onder de naam ‘Jack White’. Met zijn gelijknamige productiebureau wist hij een aantal grote artiesten te begeleiden, waaronder Paul Anka en Engelbert Humperdinck.
De door White geproduceerde nummers waar Jürgen Marcus zijn grootste hits mee scoorde waren ‘Eine neue Liebe ist wie ein neues Leben’ (1972) en ‘Ein Festival der Liebe’ (1973). De zanger was destijds begin twintig en beschikte over helderwitte tanden, donkere ogen en felblonde lange haren. Hij had een charismatische uitstraling en een prachtig vol stemgeluid, waarmee hij vooral bij meiden in trek was. Menig tienerkamer in die tijd zal opgesierd zijn geweest met een poster, waarop hij vaak verbeeld werd in een keurig pak met strikje. Juist door de tegenstelling daarvan met zijn voorkomen ging er aantrekkingskracht van uit. Tijdens de optredens ging hij doorgaans gekleed in wat gewaagdere versies zoals hemelsblauwe, fluwelen pakken met daaronder losgeknoopte en van lange boorden voorziene overhemden.
De zanger verscheen in die tijd regelmatig op televisie en was redelijk succesvol. De samenwerking met White, die voortduurde tot rond 1980, leverde hem totaal drieëntwintig single’s en een aantal albums op. Nadien begon Jürgen Marcus zich vooral toe te leggen op coverversies, maar daarmee behaalde hij geen grote successen meer. In de jaren ’90 kwam de zanger in het nieuws vanwege zijn vermeende homoseksuele geaardheid. Dit heeft hij lange tijd ontkend, maar eenmaal ‘uit de kast’ gekomen volgde er een openlijke relatie met zijn partner (tevens manager). Jürgen Marcus bleef een veelgevraagd podiumartiest en beleefde vorig jaar zijn vijfenveertigjarig jubileum. Ter ere van deze gelegenheid werd het album ‘Zeitreif’ uitgebracht, samen met de daarvan afkomstige single ‘Ich schau in mein Herz’.
Eva Krap
Nancy Walburg
