De dictoriale macht van persoonsverheerlijking

Of het nou gaat om het fascistische Italië onder Mussolini of om de communistische Volksrepubliek China onder Mao Zedong, over één gegeven waren alle dictators uit de vorige eeuw het eens: angst en geweld zijn voor een dictator niet voldoende om alleenheerschappij te waarborgen. Aan de basis van elke succesvolle dictatuur, van die van Stalin tot Kim Il Sung, lag één fundamenteel principe: de cult van persoonsverheerlijking.

In Dictators uit de twintigste eeuw onderzoekt Frank Dikötter dit fenomeen en de manier waarop acht toonaangevende dictators uit de twintigste eeuw beeldvorming hand in hand lieten gaan met terreur om hun machtspositie te werven – en te behouden. Hiervoor maakt hij onderscheid tussen twee sterk uiteenlopende soorten archiefmateriaal die beide echter essentieel blijken: propaganda én verslagen van buitenstaanders.

Dikötter zoekt op ingenieuze wijze naar de verbanden tussen ogenschijnlijk uiterst verschillende dictaturen en toont aan dat dictators als Hitler en Ceausescu niet in een vacuüm leefden, maar juist lessen trokken uit de daden van hun voorgangers. Een fascinerend perspectief op de dictaturen van de twintigste eeuw en de cultussen die hieraan ten grondslag lagen.

Gebaseerd op nog niet eerder onderzocht materiaal

In Acht dictators uit de 20ste eeuw lees je uitgebreide beschrijving van Mussolini, Hitler, Stalin, Mao, Kim II-sung, Duvalier, CeauÇescu en Mengistu. In dit boek wordt elke dictator per hoofdstuk uitgebreid besproken. Elk van hen bleek ieder voor zich behoorlijk narcistisch te zijn, iets wat duidelijk een ingrediënt blijkt te zijn voor een leiderschap wat haast ziekelijk te noemen is. Hoewel je met je gezonde verstand er niet bij kan hoe ieder van hen hele volken zover heeft gekregen hun te aanbidden en mee te gaan in hun soms dwaze ideeën, begint er na het lezen van dit boek wel een en ander te dagen. De manier waarop deze mannen zich hebben opgesteld en hun doel -probeerden- te bereiken is bijna fascinerend te noemen. Beangstigend, dat ook, want wat deze mannen teweeg hebben weten te brengen in de wereld is niet zonder gevolgen geweest. Na afloop vroeg ik mezelf dan ook af of deze dictators gek zijn of juist geniaal.

Dat de auteur veel onderzoek heeft gedaan naar deze acht bekende dictators wordt al duidelijk wanneer je het boek leest. Naast dat de verhalen boordevol -soms nieuwe- informatie staan sluit het boek voor het dankwoord en trefwoordenregister af met een flink aantal pagina’s met bronnen en verwijzingen. Acht dictators uit de 20ste eeuw is een informatief boek, maar allesbehalve droge kost. Het leest prettig door de schrijfwijze, voorziet van veel informatie en zet je aan het denken.

Uitgeverij: Spectrum
ISBN: 9789000357031
352 pagina’s
Prijs: € 29,99

written by

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.