Gratis is simpelweg dat je gewoon iets krijgt.
Kost geen geld of extra inspanning.
Je hoeft er echt helemaal niks voor te doen.

Ik denk wel eens terug aan de jaren dat ik nog betaalde arbeid verricht.
Dan loop ik in de middagpauze over de wekelijkse markt en ik zie die koopman weer. Hij verkoopt sinaasappelen. Hoeveel je er krijgt voor tig gulden staat keurig op een bordje bij zijn kraampje.

Nog voor de eerste de beste bestelling galmt zijn stem over het marktplein.
Alleen vandaag geef ik ook jou wat extra’s. Nog een gratis, nog een. Alleen omdat jij zo’n leuke meid bent. Nou oké, voor deze ene keer omdat het vandaag dinsdag is nog een erbij. Krijg je van mij; gratis. Als jouw man mij met jou zou zien flirten mag je nooit meer alleen naar de markt. Ik schat de betreffende dame minstens op zestig; de koopman zo’n veertig. Heerlijk.
Hij ratelt verder. Wat hij zegt is helemaal niet belangrijk maar de woordjes extra en gratis doen hun werk. De bestellingen stromen binnen en ook gedurende de rest van de week vertelt die marktkoopman weer precies hetzelfde. Andere plek, andere dag, ander slachtoffer. Klanten gaan telkens weer naar huis met het idee dat ze juist vandaag toch wel iets extra’s hebben gekregen. Gratis.
Dat het meestal vrouwen zijn die er intrappen is puur toeval.

Ook reclame doet ons telkens weer geloven dat we zomaar dingen voor niks krijgen en dat product X toch echt beter is dan al die andere producten. Daarbij worden in werkelijkheid heuse psychologische inzichten gehanteerd waardoor we onbewust worden verleid tot gewenst koopgedrag. Ik zou de mensen niet de kost willen geven die echt geloven dat je ook vandaag de dag nog steeds dingen gratis krijgt. Misleiding kun je het zeker niet noemen maar wij trappen er met z’n allen telkens weer in. De kracht en macht van reclame.

Zeg niet dat jij je niet laat beïnvloeden.
Je liegt waar je bij staat. Of -erger nog- je hebt niet eens in de gaten dat je wordt gemanipuleerd. Ogenschijnlijk onschuldige reclames in de tot vervelends toe herhaalde en vaak irritante en achterlijk ogende Sterspotjes op tv. Werkt ook bij mensen die denken tot de intellectuelen te behoren. Dat is toch dat product dat telkens op tv te zien is? Dat moet dus wel goed zijn. Ik zeg niks.
Een nieuwe auto. Je krijgt er maar liefst voor ruim 400 euro accessoires bij. Helemaal gratis.

Je loopt door de supermarkt en de aanbiedingen vliegen je om de oren. Gratis, tijdelijk extra korting, 10 % extra inhoud voor dezelfde prijs, tweede fles gratis, drie voor de prijs van twee, tijdelijk voor slechts … Verzin de rest maar zelf. Gratis wordt telkens weer gesuggereerd.
Op je boodschappenlijstje staat product A. Pal ernaast staat een soortgelijk product B dat wel iets duurder is maar dat ken je wel van de reclame op tv. Dat zal dus wel goed zijn en onwillekeurig verdwijnt product B in het mandje terwijl je A had willen kopen. Natuurlijk zullen daar best leuke aanbiedingen bij zitten maar gratis? Ik geloof allang niet meer in sinterklaas.

De formule werkt o zo simpel. Je verhoogt tijdelijk de prijs van een paar artikelen en adverteert daarna met al dan niet spectaculaire prijsverlagingen voor diezelfde producten. Is de klant eenmaal binnen dan koopt ie ook de rest van z’n boodschappen vast bij jou. Uiteindelijk betaalt de consument minstens het gewenste bedrag en prijst ook jou bij kennissen nog aan als super voordelig.
Is nooit anders geweest. Kassa.

Winkelen met kinderen erbij kost je gegarandeerd geld.
Alles wat kinderen kan misleiden wordt aanlokkelijk en zorgvuldig gepresenteerd op kinderhoogte. Ondanks je pedagogische voornemens pakt ie….. maakt niet uit. Je geeft toe om het zeurend prut naast je even stil te krijgen.

En dan komt die laatste horde: de kassa.
Niet alleen toeval dat je daar altijd even moet wachten. Je blik dwaalt even af en daar liggen ze dan: de Marsen, Twixen en Bounties plus nog de nodige varianten van kauwgom, pepermuntjes en ander snoepgoed.
Voor die ene keer mag dat wel. Zeg je iedere week weer.

Zo was het, is het en zal het altijd blijven. Het enige dat in al die jaren is veranderd?
De gulden heet nu euro.
Kregen we gratis.

Meer columns van Rob van Spanje? Lees zijn bundel Vis op vrijdag!

written by

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.